คำถามที่ 27 ขณะผู้ป่วยได้รับการรักษา ควรสังเกตอาการอะไรบ้าง เช่น
ปัสสาวะ  ที่มีสีเปลี่ยนไปเป็นสีคล้ำแบบสีน้ำชาแก่มากๆ นั้นหมายถึงอาการ
ของโรคกำเริบใช่หรือไม่ หรือเมื่อมีน้ำสีขาวออกมาจากทางช่องปัสสวะ
นั่นหมายถึงอาการเป็นอย่างไร น้ำนั้นคืออะไร ?

คำตอบ ผู้ป่วยควรสังเกตการเปลี่ยนแปลงของอาการเดิมที่เป็นจากโรคเอส แอลอีว่า
ตอบสนองต่อการรักษาในขณะนั้นอย่างไร เช่นอาการไข้ ปวดข้อผื่นผิวหนัง เป็นต้น มีความไม่สบายอื่นเพิ่มขึ้นหรือไม่ ซึ่งอาการเหล่านี้อาจเกิดจากโรคที่เป็นมากขึ้น
หรือจากภาวะแทรกซ้อนของการรักษาก็ได้ผู้ป่วยอาจสังเกตลักษณะและปริมาณ
ปัสสาวะเครื่องแสดงทางอ้อมถึงการทำงานของไต เช่นถ้าปัสสาวะเป็นฟองมากอาจ
เกิดจากโปรตีนรั่วเป็นจำนวนมากออกจากร่างกายไปทางปัสสาวะ ถ้ามีจำนวนปัสสาวะ
ลดลงอาจแสดงว่าการทำงานของไตเสื่อมลงหรือเกิดจากดื่มน้ำน้อยหรือเกิดจากไข้
ฯลฯ  เป็นต้น

- ปัสสาวะที่มีสีเปลี่ยนไปเป็นสีคล้ำแบบสีชาแก่มากๆ เป็นได้จากหลายสาเหตุ เช่น ปัสสาวะที่เข้มข้นมากซี่งเกิดจากร่างกายขาดน้ำ มีเลือดออกในทางเดินปัสสาวะ
ภาวะเม็ดเลือดแดงแตกในกระแสโลหิต (intravacular hemolysis)
หรือภาวะดีซ่าน (jaundice) เป็นต้น สาเหตุเหล่านี้อาจเกิดจากโรคเอส แอล อี
กำเริบ จากภาวะแทรกซ้อนของโรคหรือจากการรักษาก็ได้ ผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์
ทันทีเพื่อการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้อง

- น้ำสีขาวที่ออกจากช่องปัสสาวะ อาจเกิดจากการอักเสบของท่อปัสสาวะ และ
ในกรณีผู้ป่วยหญิงต้องพิจารณาแยกจากน้ำที่ออกจากบริเวณช่องคลอดด้วย
ถ้าผิดปกติควรรีบปรึกษาแพทย์