คำถามที่ 25 ควันพิษ ฝุ่นละออง แสงแดด ความเครียด มีผลต่อการกำเริบ
ของโรคหรือไม่ ? (ขอคำนิยามความเครียด อาทิเช่น การชมภาพยนต
์ที่ตื่นเต้น รับฟังเรื่องเศร้าสะเทือนใจ อ่านหนังสือที่ตื่นเต้น เช่น ฆาตรกรรม
เหล่านี้รวมอยู่ในความเครียดใช่หรือไม่ ?)

คำตอบ ควันพิษและฝุ่นละออง อาจเสริมให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินหายใจได้ง่าย โดยเฉพาะผู้ป่วยที่ได้รับยาเพรดนิโซโลนขนาดสูง หรือยากดภูมิกัน

- ความเครียด และแสงแดดมีผลทำให้โรคเอส แอล อี กำเริบได้
- นิยามของความเครียด ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2525 คือ
อาการที่สมองไม่ได้ผ่อนคลาย เพราะคร่ำเคร่งอยู่กับงานจนเกินไป เช่น หน้าเครียด
อารมณ์เครียด ดังนั้นการชมภาพยนต์ที่ตื่นเต้น รับฟังเรื่องเศร้าสะเทือนใจ
อ่านหนังสือที่ตื่นเต้น เช่น ฆาตรกรรม เหล่านี้ถือว่าเป็นความเครียดแต่ความเครียด
ที่น่าจะมีผลทำให้โรคเอส แอล อี กำเริบน่าจะเป็นความเครียดที่เกิดจากการคร่ำเคร่ง
กับงานมากและติดต่อกันเป็นเวลานาน