คำถามที่ 15 อาหารประเภทใดเหมาะกับผู้ป่วยโรคไตมากที่สุด
เช่น ปลา ไข่ชาว ข้าว นมและเหตุใดผู้ป่วยจึงต้องรับประทานไข่ขาวจำนวนหลายฟอง
ต่อวัน ในไข่ขาวมีสารอาหารอะไรที่มีประโยชน์ต่อร่างกายและจะสามารถ
ช่วยการรั่วของไข่ขาวได้มากน้อยเท่าใด ? คำตอบ
อาหารที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยโรคไตจะแตกต่างกันไปตามชนิดและระยะ
ของโรค ผู้ป่วยเอส แอล อี ที่เป็นโรคไตระยะเริ่มต้น หรือมีโปรตีนรั่วในปัสสาวะ
ตั้งแต่ 3.5 กรัมต่อวันขึ้นไป แพทย์เรียกผู้ป่วยโรคไตระยะนี้ว่ามี Nephrotic
syndrome ควรรับประทานอาหารโปรตีนในขนาด 0.8 กรัมต่อน้ำหนักตัว
1 กิโลกรัมต่อวัน และชดเชยโปรตีนส่วนที่สูญเสียทางปัสสาวะ โดยการบริโภค
โปรตีนเพิ่มขึ้นอีก 1.5 เท่าของปริมาณโปรตีนที่สูญเสียทางปัสสาวะ วงการ
แพทย์ในปัจจุบันพบว่า ผู้ป่วยโรคไต nephrotic syn-drome ไม่จำเป็นและไม่ควร
รับประทานอาหารโปรตีนมากเกินกว่านี้ เพราะหากรับประทานโปรตีนมาก
เกินไปจะทำให้โปรตีนที่รั่วออกไปทางปัสสาวะเพิ่มขึ้น และจะกระตุ้นให้มีการ
เสื่อมของไตเร็วขึ้นกว่าเดิมได้อีกด้วยเมื่อผู้ป่วยเอส แอล อี มีภาวะไตวายร่วมด้วย
แพทย์มักแนะนำให้ผู้ป่วยไตวายบริโภคอาหารโปรตีนลดลง เพื่อช่วยชะลอการเสื่อม
ของไต เช่น บริโภคอาหารโปรตีนคุณภาพสูงในขนาดวันละ 0.6 กรัมต่อน้ำหนักตัว
1
กิโลกรัม หรืออาหารโปรตีนคุณภาพคละในขนาดวันละ 0.4 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1
กิโลกรัม ร่วมกับการเสริมด้วยส่วนประกอบของอะมิโนจำเป็นหรืออนุพันธ์คีโต
(keto
analog) อีกประมาณ 10-12 กรัมต่อวัน ปลา ไข่ขาวและนม ล้วนเป็นอาหาร
โปรตีนคุณภาพสูง คือมีกรดอะมิโนจำเป็น (essential amino acid) ครบทุกตัว
ไข่ขาวประกอบด้วยสารโปรตีนชนิดอัลบูมิน (albumin) ล้วนๆ จึงมีความบริสุทธ
ิ์
ในแง่โครงสร้างของสารโปรตีนดีกว่าปลา หรือเนื้อสัตว์อื่นๆ ส่วนนมและไข่แดง
แม้มีโปรตีนสูงเช่นกันแต่ก็มีไขมันโคเลสเตอรอล(cholesterol) และสารฟอสเฟตสูง
ผู้ป่วยโรคไตวายมักมีภาวะไขมันในเลือดสูงและฟอสเฟตในเลือดสูงอยู่แล้ว จึงควร
หลีกเลี่ยงการรับประทานนมและไข่แดง ซี่งทำให้เกิดผลเสียต่อระบบต่างๆของ
ร่างกาย) ผู้ป่วยที่เป็นโรคไตชนิดเนโฟรติก (nephrotic syndrome) จะมีปริมาณ
โปรตีนในปัสสาวะมากกว่า 3.5 กรัมต่อวัน ในผู้ป่วยบางรายที่มีการทำงานของ
ไตบกพร่อง หรือมีพยาธิสภาพของไตผิดปกติเป็นเวลานาน (เช่นเกิน 6 เดือน)
แพทย์มักแนะนำให้ควบคุมปริมาณอาหารโปรตีนให้เหมาะสมเพื่อชะลอการเสื่อม
ของไต โดยอาจให้บริโภคอาหารโปรตีนในขนาด 0.6 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1กิโลกรัม
ผู้ป่วยอาจได้รับคำแนะนำให้รับประทานไข่ขาววันละหลายๆฟองตามปริมาณโปรตีน
ทึ่ควรได้รับสารอาหารหลักในไข่ขาวคือ อัลบูมิน ซึ่งเป็นโปรตีนคุณภาพสูง แต่การ
รับประทานไข่ขาวปริมาณมากไม่สามารถช่วยลดภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะ และ
ไม่สามารถแก้ไขภาวะโปรตีนต่ำในผู้ป่วยโรคไตระยะที่เป็น nephrotic syndrome
ได้ ตรงกันข้าม หากรับประทานไข่ขาวมากเกินไปจะเพิ่มปริมาณโปรตีนที่รั่วใน
ปัสสาวะ ซึ่งอาจกระตุ้นการเสื่อมของไตได้ ควรรับประทานโปรตีนทั้งหมดต่อ
วันไม่เกินปริมาณที่กำหนดไว้แล้วข้างต้นข้าวเป็นสารอาหารคาร์โบไฮเดรต
ซึ่งให้พลังงานเป็นหลัก มีปริมาณโปรตีนน้อย ผู้ป่วยสามารถรับประทานอาหาร
ประเภทข้าวได้ตามความต้องการของร่างกาย แต่ควรระมัดระวังในผู้ป่วยที่อ้วน
|