คำถามที่ 10 การเปลี่ยนถ่ายน้ำเหลือง (Plasma Exchange) คืออะไร และเหตุใดจึงต้องทำควบคู่ไปกับการล้างไตในผู้ป่วยที่เป็นโรคไตบางราย ข้อดีและข้อเสียคืออะไร ?


คำตอบ การเปลี่ยนถ่ายน้ำเหลืองคือวิธีการรักษาอย่างหนึ่ง โดยการแยกน้ำเหลือง
หรือที่เรียกว่า พลาสมา (plasma) ออกจากเลือดผู้ป่วย ในน้ำเหลืองมีสารโปรตีนที่
ี่ออกฤทธิ์เป็นสารภูมิคุ้มกัน (antibody) แต่ในผู้ป่วยเอส แอล อี มีการสร้างสาร
ภูมิคุ้มกันผิดปกติ คือ มาออกฤทธิ์ทำลายโครงสร้างของเซลล์ร่างกายผู้ป่วยเอง
(ดูรายละเอียดในข้อ 1) เมื่อแยกน้ำเหลืองออกจากเลือดแล้ว จึงใช้สารละลาย
อัลบูมินที่สะอาดชดเชยคืนให้ผู้ป่วย การเปลี่ยนถ่ายน้ำเหลือง หรือพลาสมานี้ทำ
ได้โดยการใช้ท่อนำเลือดออกจากหลอดเลือดผู้ป่วย ไปผ่านตัวกรองที่ผลิตขึ้น
เพื่อทำหน้าที่แยกน้ำเหลือง หรือพลาสมาออกจากเลือด จากนั้นจึงนำเลือด
ส่วนที่ถูกดึงพลาสมาออกไปแล้วกลับคืนสู่ผู้ป่วย การเปลี่ยนถ่ายน้ำเหลือง ไม่มี
ประสิทธิผลในการล้างของเสียออกจากร่างกายผู้ป่วย ดังนั้น ถ้าผู้ป่วยที่มีอาการ
มากจากภาวะไตวาย แพทย์จึงยังต้องใช้การล้างไตควบคู่ไปด้วย ข้อดีของการ
เปลี่ยนถ่ายน้ำเหลือง คือ เป็นทางเลือกของการรักษาอย่างหนึ่งที่อาจช่วยผู้ป่วย
เอส แอล อี บางรายที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาวิธีอื่นๆ ข้อเสียของการเปลี่ยน
ถ่ายน้ำเหลือง คือ ผู้ป่วยอาจมีอาการแทรกซ้อนจากการทำ ในกรณีที่ใช้น้ำเหลือง
ชดเชยคืน ผู้ป่วยอาจได้รับโรคติดเชื้อบางชนิด และเป็นวิธีรักษาที่ใช้ค่าใช้จ่ายสูง 
ผู้ป่วยต้องเสียค่าใช้จ่ายครั้งละประมาณ 12,000-15,000 บาท